כלים, פרק כ״ז, משנה ג. די משנה גייט דא ווײַטער מיט די סוגיא פון די שיעורים, וויפיל א שטיקל מאטעריאל דארף האבן כדי עס זאל קענען מקבל טומאה זײַן. יעדער סארט מאטעריאל האט זײַן אייגענעם שיעור: א בגד (געוועבטער שטאף) דארף האבן דרײַ אויף דרײַ טפחים, שק (זאקנטוך) פיר אויף פיר, עור (לעדער) פינף אויף פינף, און א מפץ (א גראבע מאטע פון געפלאכטענע ריטלעך אדער אזוי ווײַטער) זעקס אויף זעקס. אונזער משנה שטעלט א נײַע פראגע: וואס איז ווען איינער מאכט איין שטיקל מאטעריאל דורכדעם וואס ער פארבינדט צוזאמען צוויי פארשידענע סארטן, אזוי אז קיין איינער אליין קומט נישט אן צו זײַן אייגענעם שיעור, אבער ביידע צוזאמען יא דערגרייכן דעם נויטיקן גרייס?
די פאלן וואס בלײַבן טהור
די משנה הייבט אן מיט דרײַ פאלן. דער ערשטער, ״העושה שנים מן הבגד״: איינער מאכט א קווארדראט פון דרײַ אויף דרײַ טפחים, וואס איז דער שיעור פון א בגד, אבער נאר צוויי טפחים דערפון זײַנען ווירקלעך בגד, און דעם פעלנדיקן טפח פילט ער אויס ״מן השק״, פון זאקנטוך. דער צווייטער, ״שלשה מן השק״: ער וויל האבן די פיר אויף פיר וואס שק פארלאנגט, ער האט דרײַ טפחים שק, און דעם לעצטן טפח נעמט ער ״מן העור״, פון לעדער. דער דריטער, ״ארבעה מן העור״: עור פארלאנגט פינף אויף פינף, ער האט אין האנט פיר טפחים לעדער, און ער מאכט פארטיק דאס שטיקל מיט איין טפח ״מן המפץ״, פון א מאטע.
אין אלע דרײַ פאלן איז דער פסק טהור. דאס צוזאמענגעשטעלטע שטיקל קען בכלל נישט מקבל טומאה זײַן. דער טעם איז, ווײַל אין יעדן פאל איז דער צוגעלייגטער מאטעריאל דער שוואכערער, דער וואס איז ווייניקער מקבל טומאה, און א שוואכערער מאטעריאל קען נישט משלים זײַן דעם שיעור פון א מאטעריאל וואס איז שטארקער פון אים. ווען מען מעסט פאר א בגד, מוז דער שיעור פון דרײַ אויף דרײַ אויסגעפילט ווערן מיט בגד גופא; א טפח שק רעכנט זיך נישט אַרײַן. אזוי אויך בײַ שק וואס ווערט משלים געווארן מיט עור, און בײַ עור וואס ווערט משלים געווארן מיט א מפץ. דער מינדערער מאטעריאל ווערט אנגעזען ווי ער וואלט בכלל נישט דא געווען, און וואס בלײַבט קומט נישט אן צום נויטיקן גרייס.
די פאלן וואס קענען יא ווערן טמא
יעצט דרייט די משנה אום די פארבינדונגען. ״חמשה מן המפץ״: דער שיעור פון א מפץ איז זעקס אויף זעקס, און דא זײַנען פינף פון די טפחים מאטע, בשעת דער לעצטער טפח קומט ״מן העור״, פון לעדער. דערנאך, ״ארבעה מן העור״: עור פארלאנגט פינף אויף פינף, פיר טפחים דערפון זײַנען לעדער, און דאס שטיקל ווערט אויסגעפילט מיט א טפח ״מן השק״, פון זאקנטוך. און צום סוף, ״שלשה מן השק״: שק פארלאנגט פיר אויף פיר, דרײַ טפחים זײַנען שק, און דער איבערגעבליבענער טפח איז ״מן הבגד״, פון געוועבטן שטאף.
אין אלע דרײַ פאלן איז דער פסק טמא. דאס שטיקל קען טאקע מקבל טומאה זײַן. דא איז דער יסוד-מאטעריאל דא כמעט אין זײַן פולן שיעור, נאר איין טפח פעלט, און וואס פילט אים אויס איז א מאטעריאל וואס איז שטארקער און מער מקבל טומאה ווי דער יסוד. וויבאלד דאס צוגעלייגטע שטיקל שטייט העכער, ווערט זײַן צוהעפטונג אנגערעכנט פאר אן אמתן חיבור, א ווירקלעכע פארבינדונג פון די צוויי מאטעריאלן, און דער שיעור ווערט געהאלטן פאר אויסגעפילט.
דער כלל
נאכדעם וואס די משנה האט אויסגערעכנט די זעקס פאלן, קלערט זי עס אויס אין איין כלל, און זי הייבט אן מיט די ווערטער ״זה הכלל״, דאס איז דער אלגעמיינער דין. אלץ וואס ווערט צוגעהעפט, אויב עס געהערט צו א סארט וואס איז ״החמור ממנו״, פון א שטרענגערן מצב און מער מקבל טומאה ווי דער מאטעריאל וואו עס איז צוגעהעפט געווארן, איז, נאכדעם וואס ביידע צוזאמען פילן אויס דעם מאס וואס ווערט געפאדערט פון דעם יסוד-מאטעריאל, איז דאס שטיקל מקבל טומאה. אבער אויב דאס צוגעהעפטע איז ״הקל ממנו״, פון א לײַכטערן מצב און ווייניקער מקבל טומאה ווי דער יסוד, בלײַבט דאס שטיקל טהור.
דער לימוד פון די משנה איז, אז א שוואכערער מאטעריאל קען קיינמאל נישט צוגענומען ווערן צו אויספילן דעם שיעור פון עפעס וואס שטייט העכער פון אים. אין אזא פאל האלטן מיר די צולייג ווי זי וואלט נישט געווען, און וויבאלד דער מאס קומט דעמאלט נישט אן, האט די זאך קיין וועג נישט צו מקבל טומאה זײַן. נאר א צולייג פון א מאטעריאל וואס שטייט העכער רעכנט זיך אַרײַן, און דעמאלט איז דאס שטיקל שלם און מקבל טומאה ווי יעדער אנדער כלי פון זײַן סארט.