כלים, פרק י"ז, משנה ב'. דער פרק האנדלט זיך מיט די שיעורים װאס באשטימען װען א כלי איז נאך א כלי. א כלי װאס װערט דורכגעלעכערט פארלירט זײן דין פון קבלת טומאה װען ער קען מער נישט אויספירן די ארבעט פאר װעלכער ער איז געמאכט געװארן, און די משנה פרעגט אלץ װײטער: װי גרויס דארף דאס לאך זײן אז עס זאל שוין זײן צו גרויס? דא רעדט די משנה װעגן כלים װאס זײנען געמאכט געװארן צו האלטן גרעסערע זאכן, זאכן גרעסער פון א מילגרוים, און זי פרעגט אין א פאל װאו דער כלי האט זיך אביסל צעבראכן און קען מער נישט האלטן די ספעציפישע זאך װאס ער האט אלעמאל געהאלטן, אבער ער קען נאך יא האלטן עפעס װאס איז גאנץ נאנט אין גרויס. בלײבט אזא כלי א כלי?
דער לעדערנער זאק (חמת) און די צװײ סארטן פאדעם
די ערשטע דוגמא פון די משנה דארף א בילד װי אזא זאק איז געמאכט געװארן. װען מען האט אפגעשונדן די הויט פון א בהמה אין איין שטיק, האט מען געקענט מאכן פון דער הויט א זאק, א חמת, דורך צונײען אלע עפענונגען װאס די הויט האט פון נאטור. דאס רעזולטאט איז געװען א גרויסער װײכער כלי, און איין געװײנטלעכער באנוץ איז געװען אײנצולײגן קנוילן געשפונענעם פאדעם.
אין װעבן ניצט מען צװײ סארטן פאדעם. דער שתי, דער אויפצוג, גייט ארויף און אראפ אין דער װעבמאשין, און דער ערב, דער אײנשלאג, גייט קװער אריבער. די שתי פעדים האט מען געשפונען גרעבער און שטארקער װי די ערב פעדים, און די קנוילן װאס מען האט פון זײ געװיקלט זײנען דעריבער געװען גרעסער װי די קנוילן פון ערב פאדעם. אונזער לעדערנעם זאק האט מען געװײנטלעך געניצט צו האלטן די קנוילן פון שתי פאדעם. װען זײן מויל אדער די נײטן האבן זיך אזוי ברייט אויפגעעפנט אז די קנוילן פאלן גלײך דורך, װאלט מען געמײנט אז דער זאק איז מער נישט קײן כלי בכלל און קען מער נישט מקבל טומאה זײן. אט די סברא קומט די משנה ריכטיגשטעלן.
"החמת שיעורה בפקעיות של שתי"
די משנה הייבט אן: "החמת שיעורה בפקעיות של שתי", דער שיעור פון א לעדערנעם זאק װערט געמאסטן מיט קנוילן פון שתי פאדעם. דאס איז דער מאס מיט װעלכן מיר משפטן צי דאס לאך איז שוין צו גרויס פאר זײן ארבעט.
"אם אינה מקבלת של שתי, אף על פי שמקבלת של ערב, טמאה". אויב דאס לאך איז אזוי ברייט געװארן אז דער זאק קען מער נישט האלטן קנוילן פון שתי פאדעם, אבער ער קען נאך יא האלטן די קנוילן פון ערב פאדעם, בלײבט ער מקבל טומאה. איצט, מען װאלט דאך געמײנט פארקערט: די שתי קנוילן זײנען די גרעבערע, אזוי אז א לאך װאס לאזט זײ ארויס װאלט זיכער אויך ארויסגעלאזט די דינערע ערב קנוילן. די משנה רעדט דערפאר װעגן א לאך װאס האט זיך געעפנט אויף אזא אופן אז די גרויסע שתי קנוילן אנטלויפן, בשעת די ערב קנוילן װערן נאך געהאלטן, און זי פסקט אז כאטש דער זאק טוט מער נישט די זעלבע ארבעט פאר װעלכער מען האט אים געניצט, איז די געבליבענע ארבעט אזוי כמעט די זעלבע, אז מיר האלטן נאך אז דער זאק טוט זײן אריגינעלע ארבעט. בײדע ארבעטן זײנען אײנלײגן קנוילן פאדעם. דער בלויזער חילוק איז אז איין פאדעם גייט ארויף און אראפ אין דער װעבמאשין און דער אנדערער קװער. דאס לאך איז יא גרעסער געװארן, אבער װאס דער זאק טוט נאך איז אזוי נאנט צו װאס ער האט אלעמאל געטון, אז זײן דין פון א כלי בלײבט גאנץ, און ער קען װערן טמא.
דער האלטער פאר טעלער (בית קערות)
"בית קערות שאינו מקבל קערות, אף על פי שמקבל את התמחויים, טמא". א געשטעל אדער א קאסטן װאס איז געמאכט געװארן צו האלטן געשיר האט זיך דורכגעלעכערט, אזוי אז ער קען מער נישט האלטן די טעלער פאר װעלכע ער איז געמאכט געװארן, כאטש ער קען נאך יא האלטן די גרעסערע שיסלען (תמחויים). ער בלײבט מקבל טומאה. װידער אמאל טוט דער כלי נישט אינגאנצן זײן אריגינעלע ארבעט, װײל די טעלער בלײבן מער נישט אין אים, אבער האלטן שיסלען איז אזוי נאנט צו האלטן טעלער, אז די משנה באהאנדלט דאס װי דער זעלבער כלי װאס טוט די זעלבע סארט ארבעט, און ער איז טמא.
דער נאכטטאפ (בית הראי)
"בית הראי שאינו מקבל משקין, אף על פי שמקבל את הראי, טמא". א נאכטטאפ, דער כלי אין װעלכן א מענטש האט געטון זײנע צרכים, האט זיך געשפאלטן אויף אזא אופן אז די פליסיגע צרכים רינען איצט ארויס, בשעת די האַרטע צרכים װערן נאך געהאלטן. אויך ער בלײבט מקבל טומאה. ער קען נישט אויספירן יעדן טייל פון דעם צװעק פאר װעלכן ער איז געמאכט געװארן, װײל מי רגלים בלײבן מער נישט אינדרינען, אבער װײל ער נעמט װײטער אויף דאס װאס איז האַרט, װערט דאס גערעכנט אלס זײן אריגינעלער באנוץ, און ער איז נאך א כלי װאס װערט טמא.
רבן גמליאל איז נישט מסכים
"רבן גמליאל מטהר, מפני שאין מקיימין אותו". רבן גמליאל איז מטהר אלע דרײ פון די צעבראכענע כלים, און זײן טעם איז א פראקטישער און נישט א טעכנישער: מען האלט נישט אן א כלי אין אזא צושטאנד. זײן פונקט איז נישט אז א טײלװײזער באנוץ איז מצד עצמו נישט װערט; נאר אז א בעל הבית װיל האבן א כלי װאס ארבעט אינגאנצן. א לעדערנער זאק װאס שיט אויס די שתי קנוילן, א געשטעל װאס האלט נישט די טעלער, א נאכטטאפ װאס רינט, אזעלכע זאכן װארפט מען אװעק און מען שטעלט אנדערע אנשטאט זײ, אנשטאט זײ װײטער האלטן אין באנוץ. װײל מען היט זײ נישט אויף, האבן זײ אויפגעהערט צו זײן כלים, און פון דעמאלט און װײטער, אין אלע דרײ פאלן, קענען זײ מער נישט מקבל טומאה זײן.
די משנה האט אונז אזוי געגעבן איין יסוד אין דרײ לבושים, מיט א חולק דערצו. לויט די ערשטע מײנונג, װען דער באנוץ װאס א צעבראכענער כלי קען נאך אויספירן איז כמעט דער זעלבער װי דער באנוץ פאר װעלכן ער איז געמאכט געװארן, האט דער כלי נישט פארלוירן זײן זהות און בלײבט מקבל טומאה. לויט רבן גמליאל אנטשײדט נישט װי נאנט דער געבליבענער באנוץ איז, נאר צי מען האלט בכלל אזא זאך אין באנוץ.