TheWholeTorah.aiBeta

כלים פרק כד, משנה א: די דריי סארטן שילדן

כלים, פרק כד, משנה א. דער פרק ברענגט א לאנגע רייע משניות וואס זענען אלע געבויט אויף איין שטייגער: מען דערמאנט א באקאנטע זאך, און די משנה זאגט אונז אז עס זענען דא דריי סארטן דערפון, און יעדער סארט האט אן אנדער דין אין די הלכות פון טומאה. אונזער משנה עפנט די רייע מיט שילדן.

איידער מיר גייען אריין אין די פרטים, איז גוט צו האבן די דריי־טייליגע יסוד פאר די אויגן, ווייל עס חזרט זיך איבער נאכאנאנד דורכאויס דעם גאנצן פרק. איין און די זעלבע זאך קען געמאכט ווערן פאר גאר פארשידענע צוועקן, און דער צוועק איז וואס באשטימט וועלכע סארטן טומאה קענען זיך אן איר אנכאפן.

  • א זאך וואס איז געמאכט געווארן אז א מענטש זאל אויף איר זיצן אדער ליגן. אזא זאך קען מקבל זיין טומאת מדרס, די טומאה וואס א זב אדער א נדה גיבן איבער דורך זייער דריקן, ווען זיי לענען זיך, זיצן אדער ליגן אויף איר.
  • א געווענליכער כלי וואס איז נישט געמאכט געווארן צום זיצן אדער ליגן. ער בלייבט א כלי אין אלע פרטים, און דערפאר קען ער ווערן טמא דורך א נגיעה, אבער מדרס איז ביי אים נישט נוהג.
  • א זאך וואס קען בכלל נישט ווערן טמא, מחמת איין אדער אן אנדער טעם. זי שטייט לגמרי אינדרויסן פון דעם גאנצן דין.

שלשה תריסין הן

די משנה עפנט מיט די ווערטער "שלשה תריסין הן" (דריי סארטן שילדן זענען דא). א תריס מיינט א שילד, און די משנה לערנט אונז אז שילדן קומען אין דריי באזונדערע סארטן, און יעדער סארט פאלט אריין אין איינע פון די דריי קאטעגאריעס וואס מיר האבן נאר וואס אויסגערעכנט.

דער איינגעבויגענער שילד

"תריס הכפוף טמא מדרס" (דער איינגעבויגענער שילד איז טמא מדרס). דער איינגעבויגענער שילד איז דער שילד פון א ריכטיגער מלחמה. ער איז אזוי געבויגן אז ער נעמט ארום דעם סאלדאט און שיצט אים אויף דריי זייטן. פארוואס זאל א שילד האבן א דין פון מדרס, וואס געהערט דאך צו זאכן וואס זענען געמאכט צום זיצן און ליגן? ווייל אין די מלחמה האט דער סאלדאט אים גענוצט פאר זיין בעט: ער האט זיך אויסגעצויגן און געשלאפן אויף אים. וויבאלד ליגן אויף אים איז איינע פון די צוועקן פאר וואס ער איז געמאכט, איז ער אריינגערעכנט צווישן די זאכן וואס זענען מקבל טומאת מדרס.

דער שילד פון די שפיל־אראענע

"ושמשחקין בו בקונפון טמא טמא מת" (און דער וואס מען שפילט מיט אים אין דער קונפון איז טמא מיט טומאת מת). דער צווייטער שילד איז פלאך און קיילעכדיג, און ער געהערט צו דער אראענע, וואו אין די צייטן פון די משנה האבן מענטשן זיך געשלאגן איינער מיטן צווייטן פאר א שפיל. דער שילד איז א ריכטיגער כלי מיט א ריכטיגן תפקיד, און דערפאר קען ער ווערן טמא, אויך מיט די טומאה פון א מת. אבער קיינער זיצט נישט און ליגט נישט אויף אים, ער דינט בלויז אלס א געצייג וואס מען האלט אין דער האנט. דערפאר איז מדרס ביי אים נישט נוהג, און ער בלייבט אין דער צווייטער קאטעגאריע: נאר טומאה דורך א נגיעה.

דער שפיל־שילד פון די ערבים

"ודיצת הערביין טהורה מכלום" (און דער שפיל־שילד פון די ערבים איז טהור פון אלעס). דער דריטער איז דער קליינער שילד וואס די ערבים נוצן ביי זייערע שפילן, און ער איז טהור פון יעדער סארט טומאה. דער טעם איז ווייל ער האט בכלל קיין ריכטיגן תפקיד נישט. ער איז נישט קיין שילד אין א מעשה'דיגן זין: ער וואלט נישט אפגעהאלטן קיין שווערד, און ער שיצט קיינעם נישט. ער איז דא בלויז פאר א שפיל און מער נישט. א שפילעכל ווערט נישט אנגערופן א זאך מיט א תכלית, און א זאך אן א תכלית איז נישט קיין כלי. וויבאלד ער האט קיין תפקיד נישט, קען ער קיינמאל נישט ווערן טמא.

אזוי אז די דריי שילדן שטעלן אויס דעם גאנצן שטייגער פון דעם פרק: איינער וואס א מענטש ליגט אויף אים און איז דערפאר מקבל מדרס, איינער וואס איז א ארבעטס־כלי און איז דערפאר מקבל בלויז טומאת מת, און איינער וואס איז נאר א שפילעכל און איז דערפאר בכלל נישט מקבל קיין טומאה.