TheWholeTorah.aiBeta

בבא קמא פרק ט' משנה ח': א שומר חינם וואס טענה'ט טענת גנב

משנה ח' אין פרק ט' פון מסכת בבא קמא איז א דירעקטע המשך צום פריערדיגן פאל פון דער פריערדיגער משנה. דארט האבן מיר זיך אפגעגעבן מיט א שומר חינם וואס האט געטאן א טובה פאר זיין חבר און געפאסט אויף זיין חפץ, און דער חפץ איז פארשוואונדן געווארן, און בשעת דער תביעה האט דער שומר געטענה'ט אז עס איז פארלוירן געווארן. אונזער משנה קומט ארומרעדן אין א פאל וואס די טענה איז נישט אז דער חפץ איז פארלוירן געווארן, נאר אז עס איז געגנבעט געווארן.

דער דין מן התורה - טוען טענת גנב:

ווען דער שומר טענה'ט אז דער חפץ איז געגנבעט געווארן, און עס שטעלט זיך ארויס אז ער אליין האט עס גענומען, ווערט ער מחוייב מיט תשלומי כפל: ער קערט נישט בלויז אום די גזילה, נאר ער באצאלט דאפלט - די ווערט פונעם חפץ בשעת דער גניבה באצאלט ער נאכאמאל. דאס איז א קנס מן התורה, וויבאלד דער שומר ווערט פאררעכנט ווי א גנב, און אזוי פאדערט די תורה אז ער זאל מחוייב ווערן מיטן דין פון א געווענליכן גנב.

לשון המשנה:

  • "היכן פקדוני" - דער מפקיד פאדערט פונעם שומר דעם חפץ וואס ער האט אים איבערגעגעבן לשמירה.

  • "אמר לו נגנב" - דער שומר טענה'ט אז דער חפץ איז געגנבעט געווארן, אנדערש ווי אין דער פריערדיגער משנה וואס דארט האט ער געטענה'ט אז עס איז פארלוירן געווארן.

  • "משביעך אני, ואמר אמן" - דער מפקיד איז אים משביע אז דער חפץ איז נישט ברשותו, און דער שומר שווערט און באשטעטיגט זיין טענה.

  • "והעדים מעידים אותו שגנבו" - עדים קומען און זאגן עדות אז דער שומר אליין האט געגנבעט דעם חפץ.

  • "משלם תשלומי כפל" - ער דארף באצאלן דאפלט, וויבאלד ער האט געטענה'ט טענת גנב און ווערט פאררעכנט ווי א גנב לכל דבר.

אליין מודה געווען:

אויב פאר די עדים זענען געקומען און אים געמאכט שולדיג, איז דער שומר אליין מודה געווען אז ער האט געזאגט א ליגן און אז דער חפץ איז נישט געגנבעט געווארן - "משלם קרן וחומש ואשם". אנשטאט תשלומי כפל, נאכדעם וואס ער איז מודה אז ער האט געשוואוירן אויף ליגן, דארף ער אפגעבן דעם קרן - דאס וואס ער האט געגזל'ט, צולייגן א חומש כדי צו זוכה זיין צו כפרה, און ברענגען א קרבן אשם גזילות.

די עדים זענען געקומען און נאכדעם איז ער מודה געווען:

דא געפינט זיך אן אינטערעסאנטע אנטוויקלונג: אויב די עדים זענען קודם געקומען און געזאגט עדות אויף אים, און ערשט נאכדעם איז ער מודה געווען אז ער האט גענומען דעם חפץ, באצאלט ער נישט קיין כפל און נישט קיין חומש. דער טעם איז א טעכנישער: מען קען נאר מחוייב ווערן מיט איינס פון די צוויי חיובים - די עדים מאכן אים מחוייב מיט כפל, און זיין הודאה מאכט אים מחוייב מיט א חומש - און וויבאלד ביידע חיובים פאלן ארויף אויף אים אויף איינמאל, באצאלט ער קיינעם פון זיי נישט. צום סוף: ער קערט אום דעם חפץ, איז מודה אין זיין שולד, און באצאלט נישט קיין כפל, נאר ער ברענגט א קרבן אשם גזילות כדי צו באקומען כפרה.

לסיכום: אין אונזער משנה האבן מיר געלערנט דעם דין פון א שומר חינם וואס טענה'ט טענת גנב. אויב ער האט געשוואוירן אויף ליגן און עדים זענען געקומען און געזאגט עדות אז ער אליין האט געגנבעט - באצאלט ער תשלומי כפל מיטן דין פון א גנב. איז ער אליין מודה געווען פאר די עדים זענען געקומען - באצאלט ער קרן און א חומש און ברענגט אן אשם גזילות. זענען די עדים געקומען צוערשט און ערשט נאכדעם איז ער מודה געווען - באצאלט ער נישט קיין כפל און נישט קיין חומש, נאר ער קערט אום דעם קרן און ברענגט אן אשם גזילות לכפרה.