"חדר" דער הונדערט איין און זיבעציגסטער חדר אינעם היכל פונעם היום־יום.
מאנטאג 12 אייר, 27 לעומר, 5703.
שיעורים: חומש, פרשת בהר, שני, מיט פירוש רש"י.
תהילים, 12 אין חודש, מען זאגט פון קאפיטל ס"ו ביז און אריינגערעכנט קאפיטל ס"ח.
תניא, אין דעם טאג גייט מען ווייטער אן מיט קאפיטל מ"ח. דער טעגליכער שיעור איז אויף זייט 134, פון די ווערטער "והנה פרטיות", און ענדיגט זיך מיטן ווארט "חשיבי".
דער היינטיגער פתגם איז אן המשך צום פתגם פון פריערדיגן טאג, 11 אייר. מיר האבן דא נאך א קורצע רשימה פון דקדוקים און תיקונים פון געוויסע ווערטער אינעם דאווענען. דער פריערדיגער פתגם האט זיך בעיקר אפגעגעבן מיט די שטיקלעך אנהייב דאווענען, ביז פאר שמונה עשרה, און די היינטיגע שטיקלעך געבן זיך אפ מיטן טייל נאך שמונה עשרה - אין תחנון, אין "ובא לציון", און מיט איין שטיקל פון תפילת מעריב.
לאמיר אריינקוקן אינעם ערשטן ציטאט. אינעם שטיקל וואס מיר זאגן יעדן טאג וואס מען זאגט תחנון, נאך "אשמנו בגדנו", איז דא א קטע וואס הייבט זיך אן "וא-ל ארך אפים אתה", און דארט - ביז מען דערמאנט די ווערטער "ממדות הרחמים" - ענדיגן זיך אלע שטיקלעך אויפן זעלבן אופן, ווי א סארט גראם: "ברחמים נקראת ודרך תשובה הורית", "כי אתה הוא בעל הרחמים", "בתחנון ובתפילה פניך נקדם", "כהודעת לעניו מקדם" - אלע זענען געגראמטע שטיקלעך.
אין דעם גראם, ווען מען קומט צום לעצטן זאץ, שטייט געשריבן "תאזין שועתנו ותקשיב מנו מאמר, כיום ויקרא בשם ה' ושם נאמר". לכאורה, מצד דעם גראם, וואלט אויסגעפעלט אז די נקודות פונעם סוף פונעם ווארט "מאמר" און פונעם ווארט "נאמר" זאלן זיין די זעלבע - אדער ביידע מיט א פתח אדער ביידע מיט א קמץ. אין העברעאיש הערט מען נישט דעם חילוק, אבער אין דער אשכנזישער הברה איז די פראגע צי מען זאגט דאס "מאמאָר" אדער "מאמאַר", און אזוי וועלן זיי זיך נישט ענדיגן אויפן זעלבן אופן.
און דאך זאגט דא דער רבי: "אומרים בתפילה: מנו מאמר, מ"ם שלישית קמוצה", דאס הייסט אז מען זאגט "מנו מאמאָר" מיט א קמץ, און ביים סוף, "כיום ויקרא בשם ה' ושם נאמר", דארט איז די מ"ם פתוחה (נעעמאַר). הגם ס'קומט נישט אויס קיין גראם, פונדעסטוועגן דארף אזוי זיין דער ארויסזאג אין דעם שטיקל פונעם דאווענען.
דער קומענדיגער תיקון איז ביים סוף פון תחנון. פאר קדיש זאגן מיר א פסוק וואס קומט פון תהילים קאפיטל ק"ג פסוק י"ד: "כי הוא ידע יצרנו זכור כי עפר אנחנו". די פראגע איז וויאזוי צו נקוד'ן דאס ווארט "זכור" - "זָכוּר" אדער "זָכוֹר"? אינעם סידור תורה אור איז עס געווען מנוקד מיט א חולם, "זָכוֹר".
אויך אינעם ספר "שער הכולל" פארענטפערט ער דעם ניקוד אז עס דארף זיין מיט א חולם. אבער דאך באשטימט דא דער רבי אז מען דארף זאגן "זָכוּר" פינקט ווי אין תהילים. און דאס איז דער לשון פונעם פתגם: "זכור - במלאופם - כי עפר אנחנו". "מלאפום" איז ווי א שורוק - די כ"ף איז מנוקד מיט א שורוק און נישט מיט א חולם.
דאס קומענדיגע שטיקל באציט זיך צום שטיקל תפילה "ובא לציון". אין יענעם שטיקל זאגן מיר א פסוק פון ספר יחזקאל, קאפיטל ג' פסוק י"ב: "ותשאני רוח ואשמע אחרי קול רעש גדול ברוך כבוד ה' ממקומו". דערנאך זאגן מיר אינעם דאווענען דעם תרגום יונתן בן עוזיאל אויף דעם שטיקל.
וואס איז דער תרגום פונעם ערשטן ווארט, "ותשאני"? דער באקאנטער לשון פאר אונז אינעם דאווענען איז "ונטלתני" - וואס דאס איז דער תרגום פון "ותשאני". אבער אין דעם ווארט זענען פאראן עטליכע פארשידענע אופנים און נוסחאות אינעם ניקוד: עס איז דא דער נוסח וואס איז געוויינליך ביי אונז אינעם סידור, "ונטלתני", און עס זענען דא אנדערע אופנים, צום ביישפיל דער יעב"ץ שרייבט "ונטלתני" מיט א קמץ. און דא באשטימט דער רבי, און דאס איז זיין לשון: "ונטלתני, טי"ת פתוחה, למ"ד בשו"א ותי"ו דגושה פתוחה" - ווי עס איז שוין געדרוקט ביי אונז אינעם סידור, "ונטלתני", אזוי דארף זיין די גירסא אינעם ניקוד פונעם ווארט אין תרגום יונתן בן עוזיאל.
דאס לעצטע שטיקל איז וואס עס ווערט געברענגט אין תפילת מעריב, ביים סוף פון דער צווייטער ברכה פאר קריאת שמע. אין די סידורים שטייט געשריבן דער לשון "ואהבתך לא תסור", און דערנאך אין קלאמערן אן אנדער נוסח: "אל תסיר ממנו". דאס הייסט עס ערשיינען ביידע - איינס אין קלאמערן אלס אן אנדער נוסח, און דער נוסח אן די קלאמערן איז "לא תסור".
עס איז דא אויף דעם א באצוג אינעם ספר "שער הכולל", וואס זאגט אז דער אויסדרוק "אל תסיר" שטייט קיינמאל נישט אין תנ"ך, בעת דער אויסדרוק "לא תסור" ווערט יא דערמאנט עטליכע מאל אין תנ"ך - און ער ברענגט די רשימה פון אלע פלעצער וואו עס שטייט געשריבן. ער זאגט אז עס איז בעסער אויסצוקלייבן דעם נוסח וואס שטייט אין תנ"ך אנטשטאט א נוסח וואס שטייט נישט דארט, און דעריבער באשטעטיגט ער אז מען דארף טאקע זאגן "לא תסור". און אויף דעם אופן שרייבט דאס אויך דער רבי צום סוף פונעם פתגם: "ואהבתך לא תסור - ולא אל תסיר", דאס הייסט אז מען זאל זאגן "לא תסור" ווי דער נוסח וואס שטייט אן די קלאמערן אין סידור.